Ankara’daki çeşmelerinin tarihi Roma Dönemi’ne kadar uzanır. Ulus’ta İş Bankası Ankara Şubesi’nin ek binası yapılırken 1954 yılında ortaya çıkartılan anıtsal çeşme (Nymphaeum) bilinen en eski örnek olup maalesef günümüze ulaşmamıştır.

Eski Ankara valilerinden Abidin Paşa döneminde 1893 yılında yaptırılan Abidinpaşa Çeşmesi’nin Ankara’nın en gösterişli çeşmelerinden biri olduğu söylenebilir. Daha çok İstanbul da örneklerini görebileceğimiz neoklasik tarzda, tamamı mermerden yapılmış olan bu çeşme, Anafartalar Caddesi’nin eskiden ‘Balıkpazarı’ olarak adlandırılan bölümünde yer alıyordu. Günümüze ulaşmayan Tahtakale Hamamı’nın kuzeyinde bulunan çeşmenin suyu, Kayaş yakınlarında bulunan Hanımpınarı mevkiinden demir borular döşenerek taşınmıştır.

Abidin Paşa Çeşmesi, 1929 yılı temmuz ayında çıkan Tahtakale yangını sırasında bölgedeki birçok yapı ile birlikte kullanılmaz hale gelmiştir. 1929 yılının sonuna doğru, yangın alanına Ulus Sebze Hali yapılmıştır. Çeşme bu dönemde yıktırılmıştır. Çeşmenin günümüzdeki yeri, Sebze Hali’nin kuzeydoğu köşesine, Toygar Hanı’nın arka tarafına denk gelmektedir. Ankara’da günümüzde Osmanlı Dönemi’nden kalan 39 tarihi çeşme bulunmaktadır. Aynı dönemden günümüze ulaşamayan çeşme sayısı ise 54 adettir.

Kaynakça: Yavuz İşçen, Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri