-Kulüp Sineması Çankırı Caddesi

Ankara’da ilk sinemalar, Cumhuriyet ile birlikte şehir merkezi konumunda olan Ulus semtinde açılmaya başlar. Ulus, şehir merkezi olma özelliğini 1950’li yıllara kadar korur. Bu tarihten sonra şehir merkezi Yenişehir (Kızılay) semtine doğru kaymaya başladığında, sinemalar da yeni merkezi izlemekte gecikmezler. Ulus’ta açılan ilk sinemalar, parlak yıllarını 1920-1950 yılları arasında yaşarlar.

-Millet Bahçesi Sineması 1920-1929

Ülkemizde 1900’lü yılların başlarında Fransa’daki Halk Bahçeleri’nden esinlenilerek “Millet Bahçeleri” oluşturulmaya başlandı. Bu bahçeler toplumun sosyalleşme mekanları, olarak planlanmakla birlikte toplumun denetlenmesi gibi bir amaca da hizmet ediyordu. Ankara’nın sessiz filmler gösteren ilk sineması 1920 yılında açıldı. 1924 yılında belediyenin kurulması sonrası Millet Bahçesi genellikle “Belediye Bahçesi” şeklinde anılmaya başladı. Bu dönemde bahçenin içinde yer alan Millet Bahçesi Sineması’nın da halk arasında “Belediye Sineması” olarak adlandırıldığı bilinmektedir.

-Kulüp Sineması 1927-1937

1920-23 yılları arasında TBMM’de Bursa’yı temsilen bulunan, sonradan İstiklal Mahkemesi üyeliği ve çeşitli dönemlerde milletvekilliği de yapmış olan hukuk mektebi mezunu Muhittin Baha (Pars) Bey tarafından yaptırılan sinemanın yeri Çankırı Caddesi üzerinde, sol kolda yer alıyordu. Konum olarak İş Bankası binasının karşısındaydı. Sinema binası ahşap ağırlıklıydı. Giriş kısmı Art Nouveau süslemeli metal konstrüksiyon camlı üçgen alınlıklı üzerinde küçük ampul aydınlatmalı kapı sundurması dikkat çekmekteydi. Girişin alt katında bir bar, üst katında ise sinema salonu yer alıyordu. Kaynaklarda balkon ve salon olarak iki bölümlü olan sinemada 1400 oturma yeri bulunduğu, koltuklarının açılır kapanır özellikli ve üzerleri meşin kaplama olduğu belirtilmektedir. Balkon bölümündeki koltukları kırmızı kadife kaplı olan sinemanın sahnesi, Çankırı Caddesi tarafına bakıyordu.

Sinema aynı zamanda İstanbul’dan gelen tiyatro oyunlarına da perde açmaktaydı. Kulüp Sineması kurulduğu 1927 yılında Nuri Bey’in yayınladığı haftalık “Kulüp Sinema Mecmuası” adıyla bir de dergi çıkartıyordu. Dergide, gösterime girecek olan filmlerin tanıtımı yapılıyor ve sinema dünyası ile ilgili magazinsel haberlere yer veriliyordu. Hem sinemaya seyirci çekebilmek hem de o yıllarda sinema seyircisinin entelektüel düzeyine hitap edebilmek amacıyla hazırlanan bu derginin 1928 yılında kapanmasından sonra, 1929 yılında Ahmet Şevki Bey’in imtiyaz sahibi olduğu “Sinema Alemi” dergisi Türkçe ve Fransızca olarak çıkartıldı. Ankara’da ilk sesli film makinesini getiren Kulüp Sineması’nda sesli filmler alt yazılı olarak oynatılırdı. Kulüp Sineması’nın sahibi Muhittin Baha (Pars) Bey 1932 yılında İş Bankası ile bir ortaklık kurdu. Böylece sinemanın mülkiyeti ve yönetimi değişime uğradı. “Ankara Sinema İşleri Limited Şirketi” (Sinema İş Ltd. Şti) adı ile kurulan şirketin %40 hissesi Muhittin Baha Bey’in, %60 hissesi ise İş Bankası’nındı. Şirketin Atatürk’ün Celal Bayar’a verdiği direktif sonrası kurulduğu biliniyor. Şirket, 1937 yılında Kulüp Sineması’nın adının değiştirilerek “Halk Sineması” yapılmasına karar verdi.

-Halk Sineması 1937-1941

Kulüp Sineması 1937 yılında adı değiştirilerek Halk Sineması’na dönüştürüldü. Şirket sinemalarından biri olan Halk Sineması çok uzun ömürlü olamadı ve 1941 yılında çıkan bir yangın sonrası tamamen yandı. Ağırlıklı olarak macera ve kovboy filmleri (western) oynattığı biliniyor.

-Park Sineması 1942-1960

1941 yılında yanan Halk Sineması yerine şirket bir yıl sonra yeni bir sinema binası inşa etti. Yapılan yeni sinema, Park Sineması adı ile 1942 yılında çalışmaya başladı. Sinema ahşap zeminli olarak yapılmıştı. Oynattığı filmler ve genel tarzı Halk Sineması’nın devamı görünümündeydi. Ancak burada en yeni yerli filmlere de yer veriliyordu. Burası o yıllarında özellikle bekarların tercih ettiği sinemalar arasındaydı. Sinema 1960 yılı kasım ayında Metin Erksan’ın yönettiği “Yılanların Öcü” filmi gösterimdeyken bir yangın geçirdi ve sonrasında da aynı yıl içinde kapandı.

Bu sinemalardan başka Ulus’ta bulunan başlıca sinemalar; Yeni Sinema 1928- 1956, Sus Sineması 1938-1985, Sümer Sineması 1940-1960 olarak sıralanabilir.

Kaynakça: Yavuz İşçen, Ulus’un Eski Sinemaları, yavuziscen.blogspot.com