Ankara’nın ilk müzikli ve içkili mekânlarından olan, Ahmet Fehim Bey’in anılarında zikredilen bu yerler, çadır veya sabit olmayan yapılar şeklindeydi ve genelde “Kafe Şantan” diye adlandırılırdı.

Ankara’da modern anlamda ilk barı, Yahudi asıllı Jul Fresko, 1922 yılında açtı. Fresko Lokantası olarak da bilinen bu yer, bazen Fresko’nun barı şeklinde de anılırdı. Fakat Karpiç Restoran adlı tam bir restoran veya lokanta olan bir mekân, daha önceden var olmuştu. Ulus’taki Millet Bahçesi’nde yer alan bu yer, canlı müzik eşliğinde dans edilebilen bir restoran konseptine sahipti.

Uygun mekânların azlığı sebebiyle Fresko Bar, Cumhuriyet’in ilk yıllarında resmî etkinliklere de ev sahipliği yaptı

Barın binası tek katlı, geniş ve yüksek tavanlıydı. Üçgen biçiminde kiremitli bir çatısı vardı. “Ferah Bar” da denilmesine rağmen tabelasında Osmanlıca “Fresko” yazısı görülürdü. Bina kuzey-güney doğrultusunda yer alır, doğu ve batı yanlarında oda şeklinde uzantıları bulunurdu. Binanın güneye bakan ön yüzünde camlı bir girişi vardı. Ayrıca mekânın önünde büyük bir bahçe yer alırdı. Yaz aylarında bu bahçeye masa, sandalye konur ve kullanılırdı. İç mekân, çiçekli cam vazolarla süslü küçük beyaz masalarla donatılmıştı. Beyaz önlüklü genç garsonlar Ankaralılara ve hatta yabancılara hizmet eder, dans eder ve şarkı söylerlerdi.

22 Aralık 1924 tarihinde Londra’da yayınlanan The Times gazetesinde, ismi verilmeden Fresko Bar’dan şöyle bahsedilmiştir: “Ankara Şehri’nin artık tam teşekküllü bir restoranı var. Önde gelen kişileri, milletvekillerini, iş insanlarını her zaman orada görebilirsiniz. 200 kişilik büyük bir salonu vardır. Akşamları bir orkestra moda dans ve opera müziği çalar. Bir köşede yüksek sandalyeli bir Amerikan barı bile bulunur. Burada keyifli zaman geçirip sinemaya gidebilirsiniz.”

Fresko Bar’a ilk kadın geldiğinde yaşananları Aka Gündüz şöyle anlatmıştır: “İşte bu günlerde Ankara’nın bir numaralı ilk barında ilk değişiklik oldu. Kara kuru kaknem bir Levanten kadını barı ziyaret etti... Bu kadının gözleri çok etkileyiciydi. Ancak değişiklik yarım kaldı. Gelen kadın, Amerikan barının tarafında sadece içki servisi yapılan bölüme girmişti... Haber aldık ki Fresko Bar dolup taşıyormuş. İşte hayat böyledir... Gördüm ki müthiş bir rekabet var, bir kadın rekabeti. Herkes bu tek Levanten kadına, daha doğrusu Meksika küpeli kakneme sahip olmak istiyordu. Kimin kazanacağını düşündüm.”

Fresko Bar, 1926 yılında Jul Fresko tarafından “Fresko Bar” adıyla Çankırı Caddesi’ne taşındı. Bu taşınma sonrasında elit müşteri kitlesinin bir kısmını kaybetti ama işletmeye devam etti. Ancak, ilk yıllarındaki başarısını gören diğer girişimciler, bar sektörüne girdiler. Kısa sürede Çankırı Caddesi, birçok barın bulunduğu bir yer haline geldi.

Fresko Bar, Çankırı Caddesi’ne taşındığında yeni rakipleriyle rekabet etmekte güçlük çekti. Jul Fresko Yenişehir semtine geldiğinde, “Hale” adını verdiği bir lokanta ve sinema işletti. Ancak beklediği ilgiyi göremedi ve 1929 yılı başında iflas etti.

Kaynakça: Yavuz İşçen: Ankara’nın ilk barı Fresko Bar, Jul Fresko Ahmet Fehim Efendi’nin Hatıraları Hafi Kadri Alpman Tercüman 1001 Temel