Bugün Türkiye’nin en büyük Holdingi olan ve Türkiye’de ilk otomobil fabrikasını kuran Koç Grubunun kurucusu Koçzade Vehbi Bey, Ankara’daki ilk otomobili 9-10 yaşlarındayken 1908 yıllarında görmüştü. Ankara’daki bu tek otomobilin sahibi ise Hisarönü Ermeni Mahallesinde oturan Aslangül adında Katolik bir tüccardı.

Yalnız civar kasabalardan, köylerden gelenler değil; Ankaralılar da hayretle bakarlardı bu otomobile. Şoför mahallinin yanları açık, yerden hayli yüksek, ince lastik tekerlekli fayton arabaları gibi bir şeydi bu.

Aslangüllerin otomobili Ulus Meydanındaki Taşhan’ın önünden istasyona doğru insan taşımaya başlayınca herkesin şaşkınlığı büsbütün artmıştı. Hareket eden otomobilin arkasından çocuklar da koşmaya başlamış:

“ Gavur arabası, gavur arabası…” diye bağırmışlardı!

Daha sonra bir diğer arabası olan kişide Aleksan Tolayan’a ait olan 1916 Model Buick Touring otomobilidir

Hergele Meydanı’nda bir otopark bulunurdu ve otomobiller buraya park edilirdi.

‘Ankara’nın Tarihi Semt İsimleri ve Öyküleri’ adlı bir kitabı bulunan Şeref Erdoğdu, Hergele Meydanı ile ilgili olarak aşağıdaki bilgileri veriyor. “Ben bu meydanın adının Hergele Meydanı olduğu yılları bilirim. O yılların Ankara’sında ahırı olan kimseler inek beslerdi. Erkenden kalkıp ineğinin sütünü sağan inek sahibi hayvanını buraya getirirdi. Sabah meydanda toplanan inekleri çoban (Kel Mevlut) alıp şimdiki Maltepe sırtlarına götürür, otlatır akşam yine bu meydana getirirdi. İnek sahipleri ineğini alır evine dönerdi”

Anadolu’da özellikle de Ankara’da at ve inek sürüsüne ‘hergele’ adı verilir. Meydandaki düzlüğe zamanla evler, binalar yapıldı. Alan daraldı. Belediye meydana elektrikle işleyen bir değirmen (Un fabrikası) yaptı. Ancak iyi işletilemediği için kapanmak durumunda kaldı. 1922 yılında Ankara İtfaiyesi bu meydana yerleşti. Meydanın adı bu tarihten sonra ‘İtfaiye Meydanı’ olarak belirlendi. Boşalan Belediye Un Fabrikası’nın binası, Ankara İtfaiyesi tarafından önceleri talim yeri olarak kullandı. Daha sonra bu bina itfaiye aileleri için lojman haline dönüştürüldü. Ankara İtfaiyesi bu alanda 1974 yılına kadar varlığını sürdürdü. Daha sonra bu bina, çevresindeki diğer binalarla birlikte yıktırıldı.

Bölgede değişen bir bina da İller Bankası Genel Müdürlük Binası 1937 yılında Seyfi Arıkan’ın projesi olarak yapıldı, yakın zamanda yıktırılarak yerine Melike Hatun Camii yaptırılmıştır

Kaynakça: Vehbi Koç Hayat Hikayem 1973 Bedross Der Matossian, Colombia Universty Şeref Erdoğdu, Ankara’nın Tarihi Semt İsimleri ve Öyküleri Yavuz İşçen, Sanayi Caddesi gezi rehberi, 2020