Ulus da Bankalar Caddesi, Hergele Meydanı ve Sıhhıye yönünden bakıldığında Erbakan Meydanı’nda solda ilk Ulusal Mimarlık Üslubu’nda tasarlanmış olan bu yapı, Atatürk Bulvarı ile İstanbul Caddesi’nin kesiştiği köşede yer almaktadır. Mimarı Giulio Mongeri olan binanın yapım yılı 1926’dır. Bodrum üzerine üç katlı yapıda iki kez basamaklarla çıkılan zemin katın ortasında banka salonu ve çevresinde çalışma alanları bulunmaktadır. Dar bir dikdörtgen olan banka salonunun üstü karelere bölünerek camla kapatılmış, süslü kornişlerle çerçevelenen uzun bir altıgen ışıklıkla örtülmüştür. Bursa kemerlerinin bağladığı ayaklarla yanlardaki mekânlardan ayrılan salon ayrıca pencerelerden de ışık almaktadır. Yan mekânların yalın kirişleriyle yapısal sistemi açıkça görülmektedir. Birinci kat iki adet lojman olarak planlanmıştır. En üstte tüm katı kaplayan yarı açık bir teras vardır. Ana giriş, İş Bankası’nda olduğu gibi, yuvarlatılmış köşeden beklenecekken, yapının Atatürk Bulvarı’na bakan cephesi üzerindedir. Giriş ve banka salonunu kapsayan eksen bu caddeye dik konumlanmıştır.

Binanın sadece giriş cephesi, eğimle kısmen bozulmasına rağmen, simetrik biçimlendirilmiştir. Tüm ögeler simetri ekseni etrafında tekrarlanmıştır. Özellikle cumbavari cephe çıkıntıları bu simetriyi güçlendirmektedir. Diğer cepheler işlevlerinin gerektirdiği şekilde düzenlenmişlerdir. Taraklanmış taşla kaplı olan yapıda Osmanlı mimarlığından alınmış pencere düzenleri ve cephe süslemeleri kullanılmıştır. Ancak cepheler, mimarın aynı bölgedeki diğer iki banka binasındakilerden daha sade olup süsleme ölçülüdür. İnce taş çerçeveler içine alınan birinci kat pencereleri penci kemerlidir. Kemerlerin içleri bal peteği desenli demirle kapatılmıştır. Kemer alınlıklarında birer işli rozet bulunmaktadır. Üst kat pencerelerinin kemer içleri ve alınlıkları girift bitki motifleriyle kabartma olarak süslenmiştir. Bu pencerelerin üstlerini Selçuklu geometrik desenlerinin kapladığı kalın bir şerit birleştirmiştir.

Yapının yapısal sistemi betonarme iskelet olup üstü kiremitli eğimli ahşap çatı ile örtülmüştür. Yapının maliyeti üç yüz bin TL’dir

Caddenin sağında 1930 ve 40’larda Ankara’da kamu binalarının büyük bir bölümünün tasarımında Avusturyalı Mimar Clemens Holzmeister’ın imzasını görmekteyiz. Bankalar Caddesi’nde Holzmeister’ın iki önemli eseri bulunmaktadır. Bunlardan biri Merkez Bankası binası, diğeri ise Emlakbank (O zamanki adıyla Emlak ve Eytam Bankası) binasıdır. 1933 yılında tamamlanan Merkez Bankası binası aslında ilk başta Emlakbank için inşa edilmiş olsa da daha sonra Merkez Bankası’na tahsis edilmiştir. 1926 yılında kurulan Emlak ve Eytam Bankası için ise bu bina inşa edilecektir. Bu bina daha sonra yenilenerek 2013 yılında PTT Pul Müzesi olarak açılmıştır. Clemens Holzmeister tarafından yarı neoklasik tarzda inşa edilmiş olan binada Dünya Pulları, Osmanlı Devleti Pulları, Anadolu Hükümeti Pulları, Türkiye Cumhuriyeti Pulları ve 7 ayrı temadan oluşan Tematik Pullar sergilenmektedir. Ayrıca; Geçmişten Günümüze Posta, İstiklal Harbinde PTT ve Nostaljik PTT alanları da müzede gezilebilecek bölümlerdendir.

Cumhuriyetin ilk dönemlerinde şehir dekoru için antik Roma dönemi heykelleri yerleştirilmiştir. Bunlardan biri de Bankalar Caddesi’nin bu girişinde çok kısa süreliğine de olsa şehri süslemiştir. Halen bu heykellerden biri Kızılay’da Zafer Parkı’nın bir köşesinde durmaktadır.

Kaynakça: http://www.mimarlarodasiankara.org/index.php?Did=1498
http://www.pttpulmuzesi.org.tr/PageDetail.aspx?PID=3