Hisarönü Mahallesi, 2023, Karışık Teknik 33x 76 cm
Mahallenin tarihi, 17. yüzyıldan itibaren Katolikliğe geçen Ermenilerin bu bölgeye yerleşmeye başlamasıyla başlar. Mahallede okul ve şapel gibi önemli kültürel mirasları
bulunmaktaydı. Katoliklik, Ermeni topluluğu arasında yayıldıkça, Osmanlı yönetimi altındaki pek çok Ermeni bölgesinde olduğu gibi, burada da gelişme başlamıştır. Katolik
Ermenilerin sayılarının artması ve Vatikan’a bağlı ayrı bir hiyerarşi oluşturduklarını kabul ettiklerinde, 1740 yılında Gregoryan İstanbul Ermeni Patrikliği ile Osmanlı Devleti bu
olaydan rahatsızlık duymuş bu değişimi engellemeye çalışmış ancak başarısız olmuşlardır. Ankara’da da Katolik Ermenilerin sayısı artmış ve Ulus bölgesinde, Hisarönü Mahallesi’ne
yerleşmişlerdir. Mahallenin dışında, 17. yüzyıl Celali isyanlarının sonrasında inşa edilen surların yakınında bir Ermeni mezarlığı bulunmaktaydı; bu günkü Devlet Tiyatroları binası
ile Türk Hava Kurumu ve Kültür Bakanlığı civarında yer almaktaydı.
1916, bazı kaynaklarda 1917 tarihinde çıkan yangın özellikle gayrimüslimlere ait mahalleleri ve yapıları etkilemiştir. Yangın 13 Eylül gecesi başlamış, 15 Eylül sabahına dek
sürmüştür. Yangında yaklaşık 1000 ev, 935 dükkân, 7 kilise, 2 cami 1 banka ve 3 sağlık kurumu tamamen yanmıştır. Bu yapılardan zengin, ihtişamlı evlerde; değerli eşyalar, antika
piyanolar, nadir halılar gibi dönem Ankara’sında nadir bulunan eşyalar da yanmıştır.
Aynı şekilde, yangın Ankara’nın tarihi ve dini mimarisine büyük zarar vermiştir. Yanan kiliselerden bazıları Aziz Klemens Kilisesi, Aziz Yorgi Kilisesi, Aziz Therapon Kilisesi gibi tarihi
kiliselerdi. Bu kiliselerdeki freskler, ikonalar, mozaikler gibi sanatsal eserler de yangın sırasında kaybolmuştur.
Yangın, Ankara’nın eğitim ve kültür hayatını da olumsuz yönde etkilemiştir. Yangın sırasında yok olan Fransız Okulu, o dönemde Ankara’da Batılı tarzda eğitim veren tek okuldu.
Ayrıca yangın sırasında zarar gören Rum Metropolitliği Kütüphanesi ve arşivi, tarihi belgeleri, kitapları ve önemli yazılı materyalleri içermekteydi.
Bu olay, azınlık mahallelerinin yok olması ve Ermenilerin Ankara’yı terk etmesine sebep olmuştur.