Bu bina, 1923 yılında Mimar Vedat Tek tarafından Cumhuriyet Halk Partisi toplantı yeri olarak tasarlanmış ancak birinci meclis binası yetersiz kalınca yeni meclis binası olarak düzenlenmiş ve 18 Ekim 1924 tarihinde hizmete girmiştir. Burası Türk siyasi tarihinde önemli bir yere sahiptir. 1924-1960 yılları arasında önemli yasaların çıkarıldığı, uluslararası anlaşmaların imzalandığı ve çok partili sisteme geçişin sağlandığı bu mekânda Atatürk, 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında altı gün süren ve 36 saat 33 dakika boyunca devam eden “Büyük Nutuk”u okumuştur.

Günümüzde müze olan yapının giriş kapısının karşısında Genel Kurul Salonu bulunmaktadır. Bu salon, 1924-1960 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul Salonu olarak kullanılmıştır. Salonda toplam 116 adet milletvekili sırası vardır. Seçim dönemlerine göre milletvekili sayısı 610’a kadar çıkmıştır. Girişin sağında ise ilk üç cumhurbaşkanı; Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar’ın kişisel eşyalarının sergilendiği odalar yer almaktadır.

Bina, Selçuklu ve Osmanlı bezeme motiflerinin yer aldığı ahşap tavan süslemeleri, kemerler, saçaklar ve çinileri ile dönemin mimari üslubunu yansıtmaktadır. Binanın ön kısmı onarım ve yenilenmelerden sonra düzenlenerek, 30 Ekim 1981 tarihinde müze olarak ziyarete açılmıştır.

Müzenin bahçesinde Nilüfer Havuzu adlı bir havuz bulunmaktadır. Bu havuz, binanın mimarı Vedat Tek tarafından tasarlanmıştır ve binanın çevre düzeniyle de uyumludur. Havuz, uzun ve kaskadlı bir şekildedir ve içinde nilüfer çiçekleri yetişmektedir. Ankara halkı bu nedenle buraya, “Nilüfer Havuzu” demiştir. Nilüfer Havuzu, buranın TBMM binası olarak kullanıldığı dönemde sadece meclis üyeleri ve çalışanları tarafından görülebilen bir yerdi. Ancak 1960 yılında meclis şimdiki yerine taşınınca bina müzeye dönüşmüş, bahçe de halka açılmıştır. Bu dönemde Ankara’da yeşil alanların azlığı nedeniyle Nilüfer Havuzu, sivil park olarak kullanılmaya başlanmıştı. Havuzun kenarında banklar, çocuklar için salıncaklar ve kaydıraklar yerleştirilmiştir. Havuzun suyu da temizlenmiş ve içinde balıklar beslenmiştir. Bir dönem bahçenin içinde ayrıca bir de kış bahçesi bulunmaktaydı. Nilüfer Havuzu, Ankara’nın sosyal yaşamına renk katan bir mekân haline gelmiştir.

Kaynakça: https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/ikinci-turkiye-buyuk-millet-meclisi-binasi/