Işıklar Caddesi & Erzurumlu Nafız Kotan Apartmanı, 2022, Karışık Teknik 50x93 cm
1916 yangını sonucu boş arazi olarak kalan tarihi kent merkezinin Hisarönü Mahallesi, yeniden yapılaşma için önemli bir fırsat olarak görülmüştür. Bu bölgede, Hisar ve Anafartalar
Caddelerinin açılması ve ana akslara dönüştürülmesi, Lörcher’in planına göre şekillenmiştir. Bu iki cadde ve kale arasında kalmış olan bölgede, yangından hemen sonra ve özellikle
Cumhuriyet’in ilk yıllarında, döneminin biçimsel, yapısal ve mekânsal karakterini taşıyan birçok müstakil ev ve apartman inşa edilmiştir. Konutların sokak ile kurdukları ilişkinin
anlattığı hikâye de önemlidir. Ankara’nın tarihi kent merkezi Ulus’un yangın sonrası boş kalan Hisarönü Mahallesi’nde yer alan yapı blokları incelendiğinde, birbirini kesen düz
sokakları, net tanımlanmış adaları ve sokağa hizalanmış konutlarıyla, Ankara’nın geleneksel konutlarının bulunduğu organik oluşumlu adalarından ve cul-de-sac (çıkmaz sokak)
patikalarından farklılık göstermektedir. Dahası, yapı adalarının formlarında radikal bir farklılık yaşanmıştır: Yapı adaları birbirlerinden koparılmış ve üçgen formunda önerilmiştir.
Mahallenin en çarpıcı örneği yine bu kategoridedir; üçgen bir bloğun köşesine yerleştirilmiş olan Altındağ ilçesinde, Işıklar Sokak- Alataş Sokak kesişiminde kalan (Işıklar Sokak
No:27) Erzurumlu Nafiz Bey Apartmanı yıllardır yıkıma karşı direnmektedir.
Bu tarihi apartman 1922 yılında, dönemin önde gelen müteahhitlerinden olan Nafiz Kotan tarafından yaptırılan bina, şehirdeki ilk kaloriferli ve asansörlü apartman olma özelliğine
de sahiptir. Ayrıca, binanın mimarı Arif Hikmet Koyunoğlu, Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında Türkiye’de modern mimarlık akımının öncülerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Binanın tarihi önemi, Ankara’nın Tarihini ve Kültürünü Araştırma Komisyonu (ATAK) tarafından 2019 yılında hazırlanan bir raporla ortaya konmuştur. Raporda, binanın tescillenerek
Ankara’ya yeniden kazandırılması istenmiştir. Günümüzde atıl halde bulunan bu bina, Ankara’nın kültürel mirasının önemli bir parçasıdır.
Işıklar Sokak ve çevresi artık bir mahalle olma özelliğini yitirmiş, terk edilmiş, ticari veya depo olarak kullanılan metruk binalar topluluğu haline gelmiştir.
Kaynakça: 1920’lerin Ankara’sından Bir Mahallenin ve Konutlarının Anlattıkları Deniz Avcı Hosanlı